Sieci handlowe: zmiany na rynku | РџСЂРѕРґР°Р¶Р° Р±РёР·РЅРµСЃР°

Jeżeli jeszcze rok temu wszyscy przebywali w mniej więcej jednakowych warunkach – powiększenie dochodów ludności, dostęp do kredytów i t.d., to teraz kryzys wykazał, kto i jak był gotowy, i jak wytrwał w sytuacji stresu w biznesie.

Atrakcyjność pozostaje

Podstawowym przejawem kryzysu dla handlowców sprzedaży detalicznej jest istotne zahamowanie wzrostu sprzedaży po przez obniżenie dochodów ludności i wzrostu kursu walut obcych. Obrót towarowy dla handlu detalicznego w styczniu-maju 2009 r. zmniejszył się o 19,5% do 85,5 młrd. grn., w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku.

W związku z kryzysem oraz nieustabilizowaną polityczno-ekonomiczną sytuacją, w ostatnich latach spadła atrakcyjność ukraińskiego handlu detalicznego. Otóż, w rankingu atrakcyjności dla rozwoju handlu detalicznego (retail-u) według międzynarodowej kompanii A.T. Kearneu w latach 2006 – 2007, Ukraina zajmowała 4 i 5 miejsce, natomiast w latach 2008-2009 «ustabilizowała się» na 17-m miejscu. Zresztą, eksperci A.T. Kearneu nadal polecają sieciom handlowym w najbliższy czas wchodzić na rynek ukraiński.

Pierwsze trzy miejsca zajmują Indie, Rosja i Chiny. Pierwsze miejsce Indie zdobyli dzięki przeciętnym, niepewnym sieciom handlowym w kraju, które w czasie kryzysu zrezygnowali z planów rozwoju. Według zdania analityków w najbliższe 1-1,5 lata zagraniczni retailerzy nie będą wchodzić na rynek Ukrainy.

Ci zaś, kto już zgłosił wejście na ukraiński rynek - Leroy Merlin, sieć gipermarketow Real i IKEA dawno (jeszcze przed kryzysem) byli przygotowani do tego i wyliczyli, że jest to taniej, niż na nieokreślony czas zamrażać projekt. Co więcej, koncepcja, którą IKEA ma zamiar rozwijać w Odessie, stanie się wzorem dla wszystkich pozostałych jej kompleksów w całym świecie. Z drugiej strony, sprawiedliwie jest zaznaczyć, że wartość wejścia na ukraiński rynek obniżyła się minimum o 30-50%.

Ukraiński rynek retail-u dotychczas jest atrakcyjny, o czym świadczą konkretne fakta. Tak, kampania BT Invest zbiera się do końca 2010 roku włożyć $100 młn. w stworzenie sieci z 20 supermarketów. Pierwszy sklep pod szyldem Novus zjawi się latem tego roku, w Sewastopolu. Nowa sieć będzie powstawać nie na pustym miejscu, a drogą rebranding-u istniejących już sklepów w sieci wcześniej nabytej. W lutym 2008 roku kampania nabyła niedużą sieć detaliczną «Rajcentr» na Zachodniej Ukrainie, a w końcu roku – sieć «Alen» w Sewastopolu.

Niepatrząc na to, że kryzys jest już u samego szczytu, retailerzy dotychczas różnie na to reagują. Bardzo dużo zależy od możliwości finansowych w konkretnym momencie czasu. Na przykład, rosyjska grupa kampanii «Dziecięcy świat» odkłada na nieokreślony czas plany rozwoju sieci na ukraińskim rynku, a ich «ziomkowie» z «Westera» w ogóle opuścili ukraiński rynek.

Sieci na każdy smak

Należy zaznaczyć, że inwestorzy mają wybór. Otóż, «PAKKO Chołding» rozważa możliwość nabycia niedużą sieć regionalną na Zachodniej Ukrainie i prowadzi negocjacje z kilkoma «kandydatami». Na porządku dziennym stoi pytanie nabycia poszczególnych placówek handlowych – w istniejących warunkach było by to optymalnym rozwiązaniem. Kampania nabywa tylko potrzebne jej aktywa, które są dostosowane do jej formatów i wymagań.

Jak już zaznaczał wcześniej InterCredit, w istniejących warunkach właśnie inwestorzy kierują na rynku i wystawiają swe wymagania co do sprzedaży. Poszczególnie można zdobywać aktywa nie tylko u drobnych sieci regionalnych lecz również u dużych, tym bardziej, że konkurencja na rynku otwarcia sklepów obecnie minimalna. Według danych badawczej kampanii RetailStudio, sieć «Furszet», która otworzyła w 2008 roku 40 supermarketów, w tym roku zamierza otworzyć tylko jeden.

«Wielka kieszenia» w zeszłym roku otworzyła 13 sklepów, w tym zamknęła 3. «Ekomarket» otworzył 24, a zamknął 3 supermarkety. Według danych badania «Ukraińskiej handlowej gildii», sieci handlowe planują zarówno jak i zamykać, tak i otwierać nowe sklepy, to znaczy będą przeprowadzać optymalizację swych sieci - około 40% planują zamykać sklepy, lecz więcej niż 60% planują otwierać nowe.

Dla inwestorów teraz najbardziej udany moment, by chwycić znaczną część rynku kosztem kupna innych operatorów. I część graczy aktywnie będą przeprowadzać reklamowe kampanie za pomocą TV, zewnętrznej reklamy i reklamy w regionalnych masmediach.

Jak zaznaczają eksperci, dzisiaj w stanie gotowości do sprzedaży znajdują się praktycznie wszystkie ukraińskie sieci, zwłaszcza jeżeli finansowa sytuacja w kampaniach mogła by być lepszą lub jeżeli nabywcy zaproponują dobrą cenę.

Finanse śpiewają romanse

Najbardziej ucierpiały od kryzysu te kompanie, które rozwijały swoje sieci w przyśpieszonym tempie, licząc na wzrost zysku w przyszłości.

Ale należy zaznaczyć, że okres, który przeszły kampanie od początku kryzysu jest «pogranicznym», to znaczy te kompanie, które go przeżyły, z dużym prawdopodobieństwem będą pracować i później. Tak, «Furszet» pomyślnie restrukturyzował swoje obligacje na 150 młn. grn., ale retailerzy musieli podnieść stopę procentową w ujęciu rocznym o28%, co ewidentnie zainteresowało inwestorów. Jak już komunikował InterCredit, w grudniu i lutym «Furszet» już wykupił 2 emisji obligacji, na ogólną sumę 70 młn. grn. Według oceny analityków, kampania więcej nie miała żadnych problemów z obligacjami.

Polepszyła się sytuacja i u innych «problemowych» retailerów, chociaż w kredytowych teczkach banków (bez ewidencji kredytów udzielanych dla ludności) poziom zadłużenia przedsiębiorstw bardzo istotnie wzrośnie, obciążając w przyszłości jeszcze bardziej budżet, a sytuacja jeszcze nie osiągnęła swoje «dno». Z drugiej strony, eksperci rynku nie dają nadmiernej oceny obciążenia długiem sieci detalicznych , ponieważ sytuacja znajduje się na przystępnym poziomie.

Zresztą, sieć sklepów RTV i AGD «Domotechnika» nie mogła przeżyć kryzys, więc sprzedała zapasy towarowe oraz oddała swoje wynajmowane pomieszczenia sklepów sieci «Eldorado». Nic dziwnego, że ilość ofert wyspecjalizowanych ośrodków handlowych i supermarketow RTV i AGD istotnie wzrosła.

Z drugiej strony trzeba przyznać, że handel detaliczny artykułami spożywczymi jest mniej poddany wpływowi kryzysu ekonomicznego, niż handel produkcją przemysłową, ponieważ w tamtym wypadku, sprzedaż istnieje dzięki kredytom konsumpcyjnym. Lecz również w danym wypadku jest swoja specyfika: odbywa się transformacja popytu , w stronę niższego segmentu – przeważnie są to sklepy z towarem do użytku codziennego.

Tymczasem, jak zaznaczają analitycy banków, teraz jedynie banki oczekują wzrostu popytu na kredyty dla kampanii handlowych. Zakres kredytowania takich kampanii wzrasta, mimo drożyzny kredytów. Najbardziej atrakcyjne i ustabilizowane dla inwestowania, są diskontery i gipermarkety.

Urząd narazie, obieca retailerom «ładne» życie tylko na papierze, przynajmniej, zgodnie z Programem rozwoju handlu wewnętrznego na okres do 2012 roku, zatwierdzonym decyzją Gabinetu Ministrów od 24 czerwca 2009 roku, gdzie jest zaznaczone , że coroczny przyrost obrotu handlu detalicznego na Ukrainie po 2012 roku może stanowić 22-27%. Przypomnijmy, że do kryzysu stanowił on około 30% corocznie.

Zresztą, handel będzie rozwijać się i bez Gabinetu Ministrów, byle by ostatni nie przeszkadzał. Raczej na odwrót, retailerzy w tym programie otrzymali nowy ból głowy. Na przykład, program przewiduje do końca 2009 roku, opracowanie projektu zmian do ustawy «O cenach i ich ustaleniu (w części udoskonalenia mechanizmu regulacji cen na społecznie artykuły spożywcze)», co oczywiście, stanie się jeszcze jednym administracyjnym regulatorem polityki cenowej w sieci.

Oprócz tego, program przewiduje szereg decyzji, przyjętych przez rząd w ciągu 2010-2011 r., stosownie organizacji pracy rynków detalicznych, które są dla supermarketów konkurencją.